1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΟΛΑΡΓΟΥ-ΣΧ.ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ
ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ
ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ
Κατά τη σχολική
χρονιά 2011-12 λειτούργησε στο 1Ο
Γυμνάσιο Χολαργού και στο χώρο μεταξύ των εργαστηρίων Τεχνολογίας και
Πληροφορικής –όπως και κατά το παρελθόν ως Εργαστήρι Ιστορίας- εξαρχής το Εργαστήρι Γλωσσολογίας και Νεοελληνικών
Σπουδών ως εξής. Κατόπιν συνεδριάσεως του Συλλόγου Διδασκόντων του Σχολείου
παραχωρήθηκε χώρος το ισόγειο του Σχολείου για να χρησιμοποιηθεί για τη
διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων που είχαν οριστεί για τη συγκεκριμένη
σχολική χρονιά και υπό την προϋπόθεση ότι θα διέθετε και υποδομή συσκότισης
λόγω της διδακτικής χρήσης σύγχρονων οπτικοακουστικών πολυμέσων. Τα επιλεγμένα
μαθήματα υπήρξαν οι δυο κλάδοι του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας / Λογοτεχνίας και για τα
τέσσερα τμήματα της Β΄ Γυμνασίου.
Αυτό επέτρεψε στο διδάσκοντα, Διδάκτορα Ψυχοπαιδαγωγικής και τέως επιστημονικού
συνεργάτη του ΠΙ στη συγγραφή ειδικών βιβλίων ως φιλόλογου-αρχαιολόγου και μετά
την εφαρμογή της σύγχρονης τεχνολογίας σε δοκιμαστικές διδασκαλίες με μαθητές
και ενώπιον Σχολικού Συμβούλου και φιλολόγων καθώς και γονέων και κηδεμόνων με
επακόλουθη ανάλυση της διδακτικής διαδικασίας, π. Αντώνιο Μπιλάλη, φιλόλογο που
υπηρετεί στο Σχολείο από το 2000 οργανικά, και γνωρίζει τους μαθητές και τους
γονείς και κηδεμόνες τους μερικές φορές και οικογενειακά, να οργανώσει το χώρο με βάση τους σκοπούς και στόχους του
μαθήματος και τη σύγχρονη αγωγή των εφήβων που αποτελεί και το θέμα-τίτλο
της διδακτορικής του διατριβής, όπως αυτά ορίζονται στις οδηγίες του ΠΙ, τόσο για το μάθημα όσο και την ευρύτερη εφηβική
αγωγή.
Συγκεκριμένα ήδη έχει προετοιμαστεί κατά τα παρελθόντα έτη μετατρέποντας αίθουσες αλλάζοντας τη διάταξη των θρανίων ώστε να είναι πιο λειτουργικά ως προς τις ψυχοπαιδαγωγικές απαιτήσεις, που έχει επισημάνει σε ευσύνοπτα σχολικά βοηθήματα και τα οποία διανέμει δωρεάν σε Σχολικούς Συμβούλους, σε συναδέλφους, αλλά και σε γονείς και κηδεμόνες εν είδει βιβλίου του κηδεμόνα –parentbook. Βοήθησε σ’ αυτό καθόλη τη σχολική χρονιά η ποικίλη συμπαράσταση και συνδρομή του Συλλόγου των διδασκόντων και ειδικά του Διευθυντή του Σχολείου, κ. Α.Δημητρόπουλου, PhD, στον εξοπλισμό με ολοκαίνουργια και μεγαλύτερα θρανία-γραφεία για τους μαθητές που επέτρεψαν την πιο άνετη συνεργασία και εργασία τους στο συγκεκριμένο χώρο. Ακόμα, οι τοίχοι της ενλόγω αίθουσας διακοσμήθηκαν περιστασιακά με πολυτροπικές μαθητικές εργασίες-εκθέσεις που διενεργήθηκαν κατά τη σχολική χρονιά, όπως ενδεικτικά περιγράφονται παρακάτω, παράλληλα και με το μόνιμο εκθεσιακό επιστημονικό υλικό που αναδείκνυε το χαρακτήρα του μαθήματος σε συνδυασμό με τις επιδιωκόμενες πτυχές της εφηβικής αγωγής, όπως εξηγείται ευθύς πιο κάτω.
Πολλές από τις μορφές και τα είδη και σύγχρονες τάσεις της εφηβικής αγωγής αντιμετωπίστηκαν και αναλύθηκαν δεόντως και μέσα από αυτό τον τρόπο και με θεματικό-διαθεματικό-διεπιστημονικό τρόπο, αλλά και με συνθετικές δημιουργικές εργασίες / projects και πάντοτε με τη συνδρομή των πιο σύγχρονων τεχνολογικών μεθόδων: ηλεκτρονικού υπολογιστή, βιντεοπροβολέα, ηχείων και μικροφώνου: Αισθητηριακή, Αισθητική, Αυτογνωσίας, Διανοητική, Διαφυλικών Σχέσεων, Ειρήνης, Ελεύθερου χρόνου, Επαγγελματικός προσανατολισμός, Ευρωπαϊκή(ΕΕ) διάσταση στην εκπαίδευση, Ηθική, Θρησκευτική, Κοινωνική, Περιβαλλοντική, Πολιτική, Συναισθηματική αγωγή, ωρίμα(ν)ση, Σωματική ανατομία, φυσιολογία, φυσική αγωγή, Υγείας είναι κάποιοι από του τομείς της φετινής δράσης.
Πίνακες Ιστορικο-συγκριτικής Γλωσσολογίας και ειδικά Λεξικά χρησιμοποιήθηκαν καθόλη τη διάρκεια του έτους: Γλωσσικών οικογενειών, Ινδοευρωπαϊκής Οικογένειας, Γερμανοϊταλοβαλτικών οικογενειών, Ιστορίας της Ελληνικής Γλώσσας και εξάπλωσής της, Νεοελληνικών Γραμμάτων και Παγκόσμιος και Ελληνικής Ιστορίας κοκ. Με ενδεικτικά δείγματα όλων των παραπάνω. Επίσης, κατά τις μεγάλες σχολικές εορταστικές περιόδους και λόγω της φύσεως του μαθήματος πραγματοποιήθηκαν έκτακτες εκθέσεις ατομικών και συλλογικών έργων μονοτροπικών αλλά και πολυτροπικών των μαθητών. Επίσης για να συνηθίσουν οι μαθητές στο ομαδοκεντρικό πνεύμα –group work- κι επειδή υπήρχαν αποκλίσεις σοβαρές στο home start ενόψει school start υιοθετήθηκαν μέθοδοι διδακτικές που έφεραν πιο κοντά μαθητές αλλά και γονείς, αφού πολλές από τις ενλόγω εργασίες υποστηρίχτηκαν πολλαπλά από γονείς και κηδεμόνες των μαθητών και παράλληλα βιντεοσκοπήθηκαν και παρουσιάστηκαν στη σχολική αίθουσα.
Τέλος, πολλά από τα ενδιαφέροντα των μαθητών καλύφθηκαν και λόγω της συγχρονίας και διαχρονίας όσο και της διαμορφούμενης σύγχρονης εφηβικής ταυτότητας με την διδαχθείσα ύλη: πολιτισμός – οικογένεια – φιλία- σχολείο – επάγγελμα – κοινωνικά και καθημερινά προβλήματα μέχρι και ταξίδια στο διάστημα, εθνική ζωή, λαογραφία, ξενιτιά-προσφυγιά, καταστροφή φυσικού περιβάλλοντος…δεν νομίζω ότι μπορεί κανείς να ξεχωρίσει τις εργασίες για τη μαγειρική και ζαχαροπλαστική που εκτελέστηκε από το σύνολο των εκατό μαθητών της τάξης, μέσω ατομικών αλλά και ομαδικών επιλογών των ίδιων των μαθητών και των γονέων τους, στην αρχή της χρονιάς(Σεπτέμβριος-Οκτώβριος) με εκείνες των Χριστουγέννων και του Πάσχα ή αφιερωμάτων σε παγκοσμίου ενδιαφέροντος θέματα, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες, αρχαίοι(776π.Χ.κκ) και σύγχρονοι(2012) ή η πολυτροπική παρουσίαση θεμάτων όπως η ιστορία της Παιδείας, το Επάγγελμα, η (μεσογειακή) Διατροφή διαχρονικά και μέσα από τα διδακτικά εγχειρίδια του Γυμνασίου –για αρχή- αλλά και του Αγώνα της Εθνικής μας Ανεξαρτησίας με πίνακες γεγονότων, μουσική, ποίηση, ιστορία, ζωγραφική, χορό, ψηφιακή απόδοση μεθόδων μυστικής επικοινωνίας της Φιλικής Εταιρείας, η περίληψη του επικού κύκλου και της Ιλιάδας και Οδύσσειας, της Ιστορίας του Ηροδότου η μέθοδος της επιχειρηματολογίας κ.ά.
Εννοείται ότι ειδικά λεξικά χρησιμοποιήθηκαν τόσο παλαιότερα όσο και νεότερα και ολότελα σύγχρονα όπως τα γνωστά του ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη, του Μπαμπινιώτη και το Αντίστροφο και το Εικονόγραπτο, όπως έγιναν και μεταφράσεις και παρουσιάσεις και σε άλλες ξένες γλώσσες κυρίως στην αγγλική, και με κατάλληλο υποστηρικτικό υλικό μέχρι τελευταίας λεπτομερείας(φωτοτυπίες-σχέδια μαθήματος, στυλό, μαρκαδόροι, χάρακες, χαρτί αλληλογραφίας ή λευκό, ψαλίδια κλπ).
Η παρουσία των μαθητών σε αυτό το ειδικά γι’ αυτούς διαμορφωμένο περιβάλλον και οι παρουσιάσεις του έργου τους πιστεύουμε ότι συνέβαλλαν αίσια προοιωνιστικά στη μελλοντική τους εξέλιξη και παραπέρα ωρίμαση και χάρη στη διαρκή διαθεματική προέγγιση (Αρχαία Ελληνική και Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία / Λογοτεχνία, Ιστορία, Θρησκευτική και Φυσική Αγωγή, Γεωγραφία και Βιολογία, Τεχνολογία και Μαθηματικά με Η/Υ, Καλλιτεχνικά και Ξένες Γλώσσες, Φυσικά κοκ). Υποδείχτηκε ακόμα και η συγγραφή εργασιών σύμφωνα με τις οδηγίες του ΠΙ στο μάθημα και η επιστημονική αντιμετώπιση διαθεματικών προβλημάτων, όπως ορισμοί, περίληψη κ.ά. καθώς και σύγχρονων τάσεων αγωγής π.χ. υγείας, όπως λ.χ. το Κάπνισμα ή ειρήνης, όπως λ.χ. η Γκερνίκα ή και ειδικού τοπικού ενδιαφέροντος π.χ. το μνημείο των έξι, όπως λ.χ. σχολικός εκκλησιασμός και Διδώς Σωτηρίου – Ηλία Βενέζη, τα μικρασιατικά(Ματωμένα χώματα, Γαλήνη) κ.ά.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Συγκεκριμένα ήδη έχει προετοιμαστεί κατά τα παρελθόντα έτη μετατρέποντας αίθουσες αλλάζοντας τη διάταξη των θρανίων ώστε να είναι πιο λειτουργικά ως προς τις ψυχοπαιδαγωγικές απαιτήσεις, που έχει επισημάνει σε ευσύνοπτα σχολικά βοηθήματα και τα οποία διανέμει δωρεάν σε Σχολικούς Συμβούλους, σε συναδέλφους, αλλά και σε γονείς και κηδεμόνες εν είδει βιβλίου του κηδεμόνα –parentbook. Βοήθησε σ’ αυτό καθόλη τη σχολική χρονιά η ποικίλη συμπαράσταση και συνδρομή του Συλλόγου των διδασκόντων και ειδικά του Διευθυντή του Σχολείου, κ. Α.Δημητρόπουλου, PhD, στον εξοπλισμό με ολοκαίνουργια και μεγαλύτερα θρανία-γραφεία για τους μαθητές που επέτρεψαν την πιο άνετη συνεργασία και εργασία τους στο συγκεκριμένο χώρο. Ακόμα, οι τοίχοι της ενλόγω αίθουσας διακοσμήθηκαν περιστασιακά με πολυτροπικές μαθητικές εργασίες-εκθέσεις που διενεργήθηκαν κατά τη σχολική χρονιά, όπως ενδεικτικά περιγράφονται παρακάτω, παράλληλα και με το μόνιμο εκθεσιακό επιστημονικό υλικό που αναδείκνυε το χαρακτήρα του μαθήματος σε συνδυασμό με τις επιδιωκόμενες πτυχές της εφηβικής αγωγής, όπως εξηγείται ευθύς πιο κάτω.
Πολλές από τις μορφές και τα είδη και σύγχρονες τάσεις της εφηβικής αγωγής αντιμετωπίστηκαν και αναλύθηκαν δεόντως και μέσα από αυτό τον τρόπο και με θεματικό-διαθεματικό-διεπιστημονικό τρόπο, αλλά και με συνθετικές δημιουργικές εργασίες / projects και πάντοτε με τη συνδρομή των πιο σύγχρονων τεχνολογικών μεθόδων: ηλεκτρονικού υπολογιστή, βιντεοπροβολέα, ηχείων και μικροφώνου: Αισθητηριακή, Αισθητική, Αυτογνωσίας, Διανοητική, Διαφυλικών Σχέσεων, Ειρήνης, Ελεύθερου χρόνου, Επαγγελματικός προσανατολισμός, Ευρωπαϊκή(ΕΕ) διάσταση στην εκπαίδευση, Ηθική, Θρησκευτική, Κοινωνική, Περιβαλλοντική, Πολιτική, Συναισθηματική αγωγή, ωρίμα(ν)ση, Σωματική ανατομία, φυσιολογία, φυσική αγωγή, Υγείας είναι κάποιοι από του τομείς της φετινής δράσης.
Πίνακες Ιστορικο-συγκριτικής Γλωσσολογίας και ειδικά Λεξικά χρησιμοποιήθηκαν καθόλη τη διάρκεια του έτους: Γλωσσικών οικογενειών, Ινδοευρωπαϊκής Οικογένειας, Γερμανοϊταλοβαλτικών οικογενειών, Ιστορίας της Ελληνικής Γλώσσας και εξάπλωσής της, Νεοελληνικών Γραμμάτων και Παγκόσμιος και Ελληνικής Ιστορίας κοκ. Με ενδεικτικά δείγματα όλων των παραπάνω. Επίσης, κατά τις μεγάλες σχολικές εορταστικές περιόδους και λόγω της φύσεως του μαθήματος πραγματοποιήθηκαν έκτακτες εκθέσεις ατομικών και συλλογικών έργων μονοτροπικών αλλά και πολυτροπικών των μαθητών. Επίσης για να συνηθίσουν οι μαθητές στο ομαδοκεντρικό πνεύμα –group work- κι επειδή υπήρχαν αποκλίσεις σοβαρές στο home start ενόψει school start υιοθετήθηκαν μέθοδοι διδακτικές που έφεραν πιο κοντά μαθητές αλλά και γονείς, αφού πολλές από τις ενλόγω εργασίες υποστηρίχτηκαν πολλαπλά από γονείς και κηδεμόνες των μαθητών και παράλληλα βιντεοσκοπήθηκαν και παρουσιάστηκαν στη σχολική αίθουσα.
Τέλος, πολλά από τα ενδιαφέροντα των μαθητών καλύφθηκαν και λόγω της συγχρονίας και διαχρονίας όσο και της διαμορφούμενης σύγχρονης εφηβικής ταυτότητας με την διδαχθείσα ύλη: πολιτισμός – οικογένεια – φιλία- σχολείο – επάγγελμα – κοινωνικά και καθημερινά προβλήματα μέχρι και ταξίδια στο διάστημα, εθνική ζωή, λαογραφία, ξενιτιά-προσφυγιά, καταστροφή φυσικού περιβάλλοντος…δεν νομίζω ότι μπορεί κανείς να ξεχωρίσει τις εργασίες για τη μαγειρική και ζαχαροπλαστική που εκτελέστηκε από το σύνολο των εκατό μαθητών της τάξης, μέσω ατομικών αλλά και ομαδικών επιλογών των ίδιων των μαθητών και των γονέων τους, στην αρχή της χρονιάς(Σεπτέμβριος-Οκτώβριος) με εκείνες των Χριστουγέννων και του Πάσχα ή αφιερωμάτων σε παγκοσμίου ενδιαφέροντος θέματα, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες, αρχαίοι(776π.Χ.κκ) και σύγχρονοι(2012) ή η πολυτροπική παρουσίαση θεμάτων όπως η ιστορία της Παιδείας, το Επάγγελμα, η (μεσογειακή) Διατροφή διαχρονικά και μέσα από τα διδακτικά εγχειρίδια του Γυμνασίου –για αρχή- αλλά και του Αγώνα της Εθνικής μας Ανεξαρτησίας με πίνακες γεγονότων, μουσική, ποίηση, ιστορία, ζωγραφική, χορό, ψηφιακή απόδοση μεθόδων μυστικής επικοινωνίας της Φιλικής Εταιρείας, η περίληψη του επικού κύκλου και της Ιλιάδας και Οδύσσειας, της Ιστορίας του Ηροδότου η μέθοδος της επιχειρηματολογίας κ.ά.
Εννοείται ότι ειδικά λεξικά χρησιμοποιήθηκαν τόσο παλαιότερα όσο και νεότερα και ολότελα σύγχρονα όπως τα γνωστά του ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη, του Μπαμπινιώτη και το Αντίστροφο και το Εικονόγραπτο, όπως έγιναν και μεταφράσεις και παρουσιάσεις και σε άλλες ξένες γλώσσες κυρίως στην αγγλική, και με κατάλληλο υποστηρικτικό υλικό μέχρι τελευταίας λεπτομερείας(φωτοτυπίες-σχέδια μαθήματος, στυλό, μαρκαδόροι, χάρακες, χαρτί αλληλογραφίας ή λευκό, ψαλίδια κλπ).
Η παρουσία των μαθητών σε αυτό το ειδικά γι’ αυτούς διαμορφωμένο περιβάλλον και οι παρουσιάσεις του έργου τους πιστεύουμε ότι συνέβαλλαν αίσια προοιωνιστικά στη μελλοντική τους εξέλιξη και παραπέρα ωρίμαση και χάρη στη διαρκή διαθεματική προέγγιση (Αρχαία Ελληνική και Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία / Λογοτεχνία, Ιστορία, Θρησκευτική και Φυσική Αγωγή, Γεωγραφία και Βιολογία, Τεχνολογία και Μαθηματικά με Η/Υ, Καλλιτεχνικά και Ξένες Γλώσσες, Φυσικά κοκ). Υποδείχτηκε ακόμα και η συγγραφή εργασιών σύμφωνα με τις οδηγίες του ΠΙ στο μάθημα και η επιστημονική αντιμετώπιση διαθεματικών προβλημάτων, όπως ορισμοί, περίληψη κ.ά. καθώς και σύγχρονων τάσεων αγωγής π.χ. υγείας, όπως λ.χ. το Κάπνισμα ή ειρήνης, όπως λ.χ. η Γκερνίκα ή και ειδικού τοπικού ενδιαφέροντος π.χ. το μνημείο των έξι, όπως λ.χ. σχολικός εκκλησιασμός και Διδώς Σωτηρίου – Ηλία Βενέζη, τα μικρασιατικά(Ματωμένα χώματα, Γαλήνη) κ.ά.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Δ.Δ.Γράφοντος, Η αγωγή των εφήβων, ΦΠΨ, ΕΚΠΑ, Αθήνα 2000
- Οδηγίες ΠΙ για τη διδασκαλία των Φιλολογικών μαθημάτων
- Οδηγίες ό.π. για τη διδασκαλία της ΝΕ Γλώσσας, Α΄, Β΄, Γ΄ Γυμνασίου Βιβλίο του Εκπαιδευτικού όλων των σύγχρονων φιλολογικών μαθημάτων –δες ψηφιακή τους μορφή Γράφοντος σχολικά βοηθήματα για όλα τα παραπάνω
ΣΤΟ 1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΟΛΑΡΓΟΥ
Συνεχίζοντας και κατά τη σχολική χρονιά 2012-13 τη διδασκαλία των μαθημάτων των ΝΕ με το ίδιο μαθητικό δυναμικό αλλά και στην επόμενη τάξη του σχολείου μας ύστερα από συνεδρίαση του Συλλόγου Διδασκόντων του 1ου Γυμνασίου Χολαργού παραχωρήθηκε ο ήδη χρησιμοποιούμενος χώρος για τη διδασκαλία του μαθήματος από την προηγούμενη χρονιά ώστε έγινε δυνατή και φέτος η διδασκαλία κάτω από λίαν ευοίωνες προοπτικές για τη σύγχρονη επιστημονική διδακτική προσέγγιση του μορφωτικού αυτού αγαθού. Ως Διδάκτορας Ψυχοπαιδαγωγικής με αντικείμενο τη σύγχρονη αγωγή των εφήβων μας μέσα και από τα φιλολογικά μαθήματα, ως συγγραφέας βιβλίων του ΟΕΔΒ για τους εκπαιδευτικούς μας και ειδικών παιδευτικών αναγκών επί σειρά δεκαετιών και ως καθηγητής στη β/θμια εκπ/ση ήδη επί σειράν ετών και έχοντας γνώση του μαθητικού δυναμικού του Σχολείου προχωρήσαμε με την έγκριση του Δ/τη του Σχολείου, κ.Α.Δημητρόπουλου, Δρ.Φ. καθώς και του Συλλόγου Διδασκόντων σε μια σειρά αλλαγών που προέκυψαν παράλληλα με τις απαιτήσεις των οδηγιών του βιβλίου του εκπαιδευτικού για τη συγκεκριμένη τάξη, τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς μη μορφή της διδασκαλίας και με χρήση σύγχρονων οπτικοακουστικών μέσων που αποτελεί και δείγμα της διδακτικής γραφής του γράφοντος με πείρα σεμιναρίων που οργάνωσε και παρουσίασε ενώπιον Συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, εκπαιδευτικών του κλάδου και με «δοκιμαστική»(υποδειγματική) διδασκαλία με χρήση εποπτικών μέσων σε τμήμα της Β΄ Γυμνασίου σε συνεχόμενες διδακτικές ενότητες(1985) και ακόλουθη συζήτηση με τους ειδικούς εκπαιδευτικούς.
Σκοποί και στόχοι του μαθήματος υπηρετήθηκαν με αποτέλεσμα τη διδασκαλία του μαθήματος στον κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο με Η/Υ, βιντεοπροβολέα, ηχεία, πίνακες με εργασίες των μαθητών της Γ΄Γυμνασίου και άλλους ανά κλάδο μαθήματος, όπως διαθεματική προσέγγιση Συντακτικού ΑΕ και ΝΕ, ως προς τους όρους και ως προς τις προτάσεις που αποτελεί και το κυριότερο αντικείμενο μάθησης συντακτικού στην τάξη αυτή, βασικά στοιχεία μετρικής ΑΕ και ΝΕ, μορφές τέχνης, Γκερνίκα, Παρθενώνα κά. Παράλληλα επειδή ο κλάδος της ΝΕ Γραμματείας-Λογοτεχνίας για την τάξη αυτή προβλέπει λίαν απαιτητικές μορφές, όπως διδασκαλία ΝΕ Γραμματολογίας παρουσιάστηκαν σε πιο μόνιμη μορφή πίνακες των κυριότερων περιόδων και λογοτεχνικών ρευμάτων της ΝΕ Λογοτεχνίας με δείγματα αντιπροσωπευτικά από το καθένα, κάτι που διευκολύνθηκε και από την περσινή συνεργασία με τους ίδιους μαθητές αφού είχαν γνωριστεί με το χώρο και το χρόνο των υπό εξέταση συγγραφέων και απέμενε η συστηματικότερη παρουσίαση και ένταξή τους σε λογοτεχνικές σχολές κοκ. από τα δημοτικά μας τραγούδια που γνώρισαν σε στίχο-μουσική και χορό ως ιστορικά, ακριτικά, καθημερινής ζωής, ξενιτιάς, ιστορικά, κλέφτικα κά., παραλογές, καθώς και παραλλαγές τους, με παράλληλη διδασκαλία δόκιμων μουσικοσυνθετών, Θεοδωράκη-Ξαρχάκου-Βαγγέλη κά. και τραγουδιστών, Ξυλούρη, Μούσχουρη, Μ.Μερκούρη, Β.Μοσχολιού, Μπιθικώτση, Νταλάρα, Χ.Αλεξίου κά. σε εξαιρετικές παρουσιάσεις των έργων της ΝΕ Λογοτεχνίας μας –Ηρώδειο κα.-όπως και σε δείγματα κινηματογραφικών παραγωγών που αναλύθηκαν επιστημονικά αρμοδίως, παράλληλα με ιστορικά σύγχρονα ντοκουμέντα και παρουσιάσεις μεγάλων ΝΕ συγγραφέων παλιών και νέων, μέχρι τους μεγάλους Νομπελίστες, Σεφέρη και Ελύτη, και με αφορμή το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας –Μο Γιάν- αλλά και επειδή μέρος του πολύτιμου έργου τους αποτελεί συνέχεια του μεγάλου αυτού θησαυρού της ελληνικής λογοτεχνίας –πβ. Ομιλία Σεφέρη, 10-12-1963- τόσο όσο και επειδή σχετίστηκε με κοσμοϊστορικά γεγονότα της σύγχρονης ιστορικής πορείας μας-Β΄Παγκόσμιος Πόλεμος κά.
Διαθεματική κι η προσέγγιση σημαντικών εξίσου γεγονότων, όπως του Ισπανικού Εμφύλιου Πολέμου και των συνεπειών του στη συνεργασία των αντιφασιστικών κρατών και εθελοντών, με Νομπελίστες και διεθνείς καλλιτέχνες, Ε.Χέμινγουεϊ και Πικάσο, αλλά και παράλληλη αγωνία όλων των συνετών της εποχής για τη μεγάλη συμφορά που πλησίαζε…Όσα παίρνει ο άνεμος, Δρ.Ζιβάγκο, ο Μεγάλος Δικτάτορας, Αλέξανδρος Νιέφσκι, Σύγχρονοι Καιροί(Modern Times) του Σαρλό, 1984 και η φάρμα των ζώων, το οικονομικό κραχ στις ΗΠΑ και η επικράτηση των ολοκληρωτικών καθεστώτων στην Ευρώπη παραμονές του μεγάλου πολέμου, με μια Ελλάδα -όπου και να ταξιδέψω με πληγώνει- ξέμπαρκη αλλά και σε αγωνία (1)937…τύχη; Όχι ασφαλώς! Μπολιβάρ του Εγγονόπουλου και Αρχαίο θέατρο του Ρίτσου μας επαναφέρουν στην ιστορική συνέχεια και όχι ασυνέχεια αυτού του τόπου.
Το υπέροχο βιβλίο διδασκαλίας που παρουσιάστηκε φέτος στο σχετικό μάθημα περιλαμβάνει δείγματα ανθολογημένα από όλες τις επιμέρους περιόδους της ΝΕ Λογοτεχνίας και δίνει τη δυνατότητα στο σχολείο να προσεγγίσει μεγάλα και θαυμαστά θέματα με ήδη ώριμο μαθητικό δυναμικό αφού στην ηλικία αυτή πάνω κάτω ολοκληρώνονται –ή τελοσπάντων με κοινή συλλογική ευθύνη των φορέων και παραγόντων της αγωγής θα έπρεπε να ολοκληρώνονται- οι δυσκολότερες φάσεις της εφηβικής ανάπτυξης –δες ημετέρα δ.δ. σε ψηφιακή μορφή στο ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ, ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΕΣ ΔΙΑΤΡΙΒΕΣ, Α.ΜΠΙΛΑΛΗ, Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ…(550 σελίδες). Έτσι μπορούν να συλλάβουν έννοιες και χρονικά και τοπικά παράλληλα, όπως απαιτεί η διαθεματική και διεπιστημονική σύγχρονη προσέγγιση στη διδακτική του μαθήματος. Παράλληλα με τη διδασκαλία του Συντακτικού μέσα από τη Λογοτεχνία κατευθύναμε τους μαθητές σε σύγχρονες απαιτήσεις της Αγωγής, όπως λ.χ. Ειρήνης, ΕΕ, Υγείας, Διαφορετικότητας (αντι-ρατσιστικός αγώνας παράλληλα με τη Παγκόσμια Ημέρα του ΟΗΕ και τη συγγραφή σχετικού δοκιμίου –Παραγωγή Λόγου που επίσης περιλαμβάνεται στη διδακτική ύλη μαζί με εκείνη κατά του σεξισμού, πολέμου κά.).
Θέματα επίσης διαφυλικών σχέσεων προσεγγίστηκαν πλησιέστερα μέσα από ποικίλες διδακτικές ευκαιρίες –νανουρίσματα, του γιοφυριού της Άρτας, το αμάρτημα της μητρός μου, το αγνάντεμα, Ομήρου Ιλιάδα & Οδύσσεια διαχρονικά(πβ.Ανθρωπισμό και αξίες-που διδάσκονται στη Γ΄Γυμνασίου επίσης, Ζητιάνο και επικές αναφορές στο σχετικό απόσπασμα, Φλανδρώ και Ιλιάδα, Παραδόσεις και Ιλιάδα-Οδύσσεια-επικό κύκλο, δημοτικά τραγούδια και ομηρικά έπη, σε μορφή και περιεχόμενο, μοτίβα και είδη, μουσική και χορό και εικαστική απόδοση, Γκερνίκα και ελληνικός πολιτισμός, Λ.Βύρων και Λ.Έλγιν, και η λεηλασία του Παρθενώνα που κατέληξε στα μουσεία της Ευρώπης, η Βενετοκρατία στην Κρήτη και η κρητική λογοτεχνία παράλληλα με τον El Greco και μέσα στα δημοτικά τραγούδια και τις προεπαναστατικές λογοτεχνικές εκφάνσεις του ΝΕ πολιτισμού κά.). Ελληνιστικά και Αλεξανδρινά θέματα μας έφεραν εγγύτερα στο έργο του Μ.Αλεξάνδρου μέσα από τον μεγάλο Αλεξανδρινό ποιητή Κ.Π.Καβάφη. ψυχογράφημα της μαθητικής ζωής υπήρξε η προσέγγιση στο Λασκαράτο περί μαθητών αλλά και ευκαιρία παρουσίασης των Χαρακτήρων των ανθρώπων ήδη από τα ΑΕ χρόνια με το μαθητή του Αριστοτέλη, Θεόφραστο πρώτο εισηγητή του όρου στο ομώνυμό του έργο.
Οι αδελφοί Γκριμμ με το πλούσιο παράλληλο λαογραφικό λογοτεχνικό και γλωσσολογικό τους έργο στα ρομαντικά εκείνα χρόνια των εθνικών αναζητήσεων μας απασχόλησαν με ανίχνευση ποικίλων επιστημονικών παρατηρήσεων στο έργο τους συγκριτικά, ψυχολογικά, λογοτεχνικά κά. μέχρι το αφιέρωμα της Google(Δεκ.,2012,με την κοκκινοσκουφίτσα…). Η Φ.Ε. με ήδη γνωστό το μυστικό όργανο επικοινωνίας της ήδη από πέρσι και σε ψηφιακή απόδοση από μαθήτρια μέσω Η/Υ και σχετική παρουσίαση της εργασίας της μας έκανε γνωστό και το ιστορικό υπόβαθρο του μεγάλου ξεσηκωμού παράλληλα με το εθνικοαπελευθερωτικό κήρυγμα του Ρήγα προς όλους τους καταδυναστευομένους λαούς διαχρονικά…
Η τροποποίηση στην αξιολογική παρουσίαση του μαθήματος κατά τη συγκεκριμένη τάξη έδωσε την ευκαιρία επίσης στους μαθητές όπως φάνηκε εξ όνυχος παραπάνω να προσεγγίσουν κι άλλους λαούς κι άλλους πολύ-πολυτροπικούς χώρους μέσα από όλες τις μορφές τέχνης και σύγχρονης παρουσίασης, όπως βαλκανικές και άλλες ελληνικές παραλλαγές της παραλογής του γιοφυριού της Άρτας με αξιολογική συγκριτική ιστορική και λογοτεχνική προσέγγιση των πολυτροπικών και μονοτροπικών σχετικών κειμένων. Κάποια θέματα παρουσιάστηκαν και σε ξένες γλωσσες, αγγλικά-γαλλικά-γερμανικά όπως Ουδέν νεότερον από το Δ.μέτωπο του Ρεμάρκ παράλληλα με το προγενέστερό του του Μυριβήλη, η ζωή εν τάφω κοκ.
Υπάρχουν κι άλλοι πίνακες με στοιχεία ιστορικοσυγκριτικής γλωσσολογίας που αποτέλεσε φέτος βασική σκοπό του μαθήματος, με παράλληλη επιστημονική αναφορά σε ειδικά κείμενα, Μπαμπινιώτη, (νέο 2012) Λεξικό που αναιρεί όλες τις προηγούμενες εκδόσεις όπως τεκμηριωμένα παρουσιάστηκε στη διδασκαλία, το άρθρο του ιδίου Η επίδραση της Ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση των βασικών εννοιών του ευρωπαϊκού πολιτισμού με αναρίθμητα παραδείγματα κατά κλάδο και επιστήμη και χώρο του επιστητού, ιστορία της ελληνικής γλώσσας και σχετικές αλλαγές ανά περίοδο, ΑΕ,ΝΕ,Αλεξανδρινή, Μεσαιωνική,Νεότερη και αλλοιώσεις από την επαφή με άλλους λαούς αλλά και επιδράσεις πάνω τους όπως φάνηκε πιο πάνω, σχετική ομιλία Ζολώτα στο ΔΝΤ κά. Εννοείται ότι οι μαθητές μυήθηκαν και στη χρήση τελειότερων ειδικών λεξικών όπως Εικονόγραπτων, Αντίστροφου, ΝΕ, ΑΕ, TLG UNIVERCITY OF CALIFORNIA / IRVINE(όπου έχει αποθησαυριστεί όλος ο γλωσσολογικός πλούτος από τον Όμηρο ως και την κρητική λογοτεχνία από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 ως σήμερα και συνεχίζει ασταμάτητα σε ψηφιακή πάντως μορφή!), Συνωνύμων, λογοτεχνικών όρων κά. παράλληλα με γνωριμία εκ του σύνεγγυς με τα πρωτότυπα έργα των συγγραφέων υπό εξέταση με μορφή μάλιστα αφιερώματος –στο δημοτικό τραγούδι, σε κατηγορία δημοτικού τραγουδιού, σε σύγκριση δημοτικού τραγουδιού / ομηρικών επών, ιστορικής πορείας Σουλιωτών, 1880, Α΄&Β΄Παγκοσμίου Πολέμου, Μεσοπολέμου…
Οι ομιλίες του Σεφέρη παρουσιάστηκαν πλήρεις και σε παράλληλη γλωσσική μορφή ελληνική-αγγλική, διορθώθηκαν λάθη τυπογραφικά και άλλα των βιβλίων, και οδήγησαν σε περαιτέρω γνωριμία με το αντικείμενο, όπως η χρήση της ομιλίας του Σεφέρη «Some notes on modern Greek tradition» -ή αν θέλετε «σημειώσεις πάνω στη ΝΕ Λογοτεχνία»ανήμερα της απονομής του βραβείου Νόμπελ στη Στοκχόλμη- ως άξονα για τη Γραμματολογική Ιστορική παρουσίαση ολόκληρης της ΝΕ Λογοτεχνίας ως τις μέρες του και με παράλληλη προσέγγιση των γλωσσολογικών φαινομένων. Το πρώτο κείμενο μάλιστα το μοιρολόι κι όχι νανούρισμα του σχολικού βιβλίου του μαθητή επέλεξε να παρουσιάσει ο ίδιος κατά την απονομή στα γαλλικά! Κείμενο ιστορικό και γνωστό και από τη Λαογραφία(Κ.Ρωμαίος) για τη μετατροπή του από νανούρισμα χιώτικο σε μοιρολόι μωραϊτικο όπου κατέφυγαν κάποιοι πρόσφυγες Χιώτες μετά τη σφαγή από τους Τούρκους το 1822 και όταν πια οι κούνιες με τα μωρά τους ήταν άδειες…τα δυο αυτά νανουρίσματα ήταν η ευκαιρία να ανιχνευτούν βυζαντινά και παραμυθιακά στοιχεία στα κείμενα και διαχρονικά και συγκριτικά…
Η Πάργα κι οι περιπέτειες των Σουλιωτών όπως κι οι διπλωματικές ίντριγκες των Μεγάλων Δυνάμεων κάθε εποχής μας έδωσαν ένα άριστο δείγμα μέσα από το σχετικό δημοτικό τραγούδι όπως και το όλο έργο του Επτανήσιου Α.Κάλβου και του εθνικού μας ποιητή-Ελεύθεροι Πολιορκημένοι. Η αναπτυξιακή κλίμακα εξυπηρετήθηκε τα μάλα και λόγω του περιεχομένου- ιδιαίτερα απαιτητικού για μαθητές αυτής της τάξης αφού απαιτεί προβληματισμό και ωριμότητα μάλλον ενηλίκων αλλά οπωσδήποτε τέθηκαν οι βάσεις παραπέρα συνέχισης των σχετικών θεμάτων…η εφηβική ταυτότητα παράλληλα με την συγκεκριμένη χωροχρονική παρουσία επίσης προσεγγίστηκε αφού πολλά θέματα είναι παγκόσμιου ενδιαφέροντος και πάντως ξεχωριστού ενδιαφέροντος για πολλούς.
Η γενιά του 1880 παρουσιάστηκε προτελευταία ως ξεχωριστή τόσο για τη συμβολή της ως συνδετικού κρίκου παλιότερων και νεότερων-σύγχρονων ρευμάτων όσο και για τα μεγάλα γλωσσικά και λογοτεχνικά ιστορικά της επιτεύγματα με ποικίλες ψυχογραφικές αναφορές σε κλασικούς τύπους, Πατούχα, Ζητιάνο, παππού Γιώργο από το μόνον της ζωής του ταξίδιον, τη Φόνισσα κά. Ο Πατριάρχης της γενιάς πολύς Κ.Παλαμάς με τον Ύμνο στον Παρθενώνα και τον Ολυμπιακών αγώνων μας συνεχίζει τη διαχρονική αδιάκοπη ιστορική πορεία του τόπου, όπως μας τονίζει κι ο Εγγονόπουλος-Ρίτσος-Ελύτης κά. Ένα το χελιδόνι και της δικαιοσύνης Ήλιε νοητέ από το ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ σε σύγχρονη εκτέλεση στο Ηρώδειο έδειξε το μέγεθος των δυνατοτήτων μιας τέτοιας συνεργασίας, όπως συνέβη και με το δίδυμο Σεφέρη-Θεοδωράκη σε εκτέλεση Μπιθικώτση με αφετηρία την Άρνηση που κατέληξε στο περιγιάλι το κρυφό…με τι καρδιά με τι πνοή πήραμε τη ζωή μας•
λάθος αλλάξαμε ζωή! Προσέξτε τα σχήματα λόγου που πρωτομάθατε μέσα στον Όμηρο και τη στίξη για να έχετε καλή πρόοδο στη ζωή σας: καλό σας ταξίδι στο Λύκειο, αγαπητοί μαθητές της Γ΄Γυμνασίου του σχολείου μας για το 2013!
Δρ.Α.Μπιλάλης Αθήνα 2013
Καθηγητής Φιλόλογος
ΘΕΡΜΕΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΣΤΟΝ ΕΞΑΙΡΕΤΟ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ κ. Ν.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ, ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΑΛΛΑ
